Dozowniki proporcjonalne, to proste urządzenia stosowane w przemyśle służące głównie do dozowania i mieszania płynnych produktów rozpuszczalnych w wodzie. Dozowniki działają niezależnie od ciśnienia strumienia (nawet przy niewielkim natężeniu przepływu!), co powoduje prawie nieograniczone możliwości ich zastosowania. Należy pamiętać, że dozwoniki proporcjonalne okazały się wręcz niezastąpione między innymi przy takich czynnościach jak: nawożenie podczas zraszania, wyrównywanie powierzchni (obróbka wykańczająca), chłodzenie, czyszczenie, a także odwapnianie, odtłuszczania i polerowanie.

Najważniejszą cechą dozowników proporcjonalnych, jest jak sama nazwa wskazuje, ich proporcjonalność, tzn. dozowanie danej substancji proporcjonalnie do objętości wody przepływającej przez dozownik w jednostce czasu.

Dozowniki proporcjonalne możemy podzielić na: bezprądowe (których jedyną siłą napędzającą jest ciśnienie wody) oraz z napędem elektrycznym.
W obu przypadkach sposób działania jest prosty: tłok silnika jest wprawiany w ruch, co powoduje uruchomienie tłoku wtryskowego. Ten z kolei zasysa dany preparat i wtłacza go do wody płynącej w instalacji wodociągowej lub nawadniającej, ewentualnie bezpośrednio na wskazaną powierzchnię.

Dozowniki proporcjonalne, pompy dozujące.